AnasayfaPortalKayıt OlGiriş yap

Paylaş | 
 

 Uluslararası Örgütler - AGİT (Perihan CELLAT)

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
bertug
Yönetici
Yönetici
avatar

Erkek
Mesaj Sayısı : 107
Nerden : Balıkesir
Lakap : berkut
Kayıt tarihi : 12/03/08

MesajKonu: Uluslararası Örgütler - AGİT (Perihan CELLAT)   14/4/2008, 20:24



AVRUPA GÜVENLİK VE İŞBİRLİĞİ TEŞKİLATI
(AGİT)


AGİTİN ORTAYA ÇIKIŞ SÜRECİ VE ZİRVE TOPLANTILARI
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı, Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı adı altında 1970 yılların başında soğuk savaş koşullarındaki Avrupa’nın bölünmüşlüğüne son verilmesi, güvenlik ve istikrarın sağlanması ve katılan devletlerarasında bu amaca yönelik işbirliğinin geliştirilmesi düşüncesiyle kurulmuştur. AGİT’in görevi de doğu batı arasında çok taraflı bir müzakere ve diyalog forumu olarak belirlenmiştir. 1975’den 1990’a kadar AGİT, yeni yükümlülüklerin ele alındığı ve uygulamaların gözden geçirildiği bir dizi konferans ve toplantılar şeklinde devam etmiştir. 1990 yılında yapılan Paris Zirvesi soğuk savaş sonrası dönemde ortaya çıkan tehlikeleri karşılamayı amaçlayan bir kurumsallaşmanın başlangıcını işaret etmiştir.
Avrupa’da güvenlik ve istikrar fikri, 1950’lerin ortasından itibaren Doğu Bloğu tarafından ortaya atılan bir fikirdir. Almanya’nın bölünmüşlüğü ve Berlin sorunu soğuk savaş döneminde Avrupa’nın sınırlarını meşrulaştırma girişimine neden olmuştur.1*
Bu çerçevede 1955’lerde Varşova Paktı tarafından yapılan Avrupa güvenliği anlaşma önerisi Batılılar tarafından kabul edilmemiştir. Doğu Bloğunun bu yöndeki önerileri 1970’lerin başında ABD ile SSCB arasında imzalanan SALT 1 Antlaşması ve Batı Almanya’nın, Polonya ve Çekoslovakya ile olan Doğu sınırlarını tanıması ve Doğu Almanya ile ilişkiye girmeyi kabul etmesi sonucu meydana gelen yumuşama ortamı ile değer kazanmaya başlamıştır. 2*
Dip not: SALT-I Anlaşması, Soğuk Savaş sırasında SSCB ile ABD arasında imzalanan nükleer silahların kontrolü konusunda bir antlaşmadır.
ZİRVELER

Devlet ve Hükümet başkanlarından oluşan zirve toplantıları en üst siyasi seviyede oryantasyon sağlamak ve öncelikleri belirlemek için iki yılda bir toplanmaktadır.
Paris Zirvesi:
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı’nın (AGİK) Paris’teki doruk toplantısında kabul edilen belge (21 Kasım 1991). Toplantıya katılan 34 Ülkenin devlet ya da hükümet başkanlarının imzaladığı belge ile Avrupa’da insan hakları, demokrasi, hukuk devleti ve barışa dayalı yeni bir dönemin başladığı ilan edilmiş ve onaylanmıştır.
“Avrupa’da çatışma ve bölünme dönemi sona ermiştir. İlişkiler bundan böyle saygı ve işbirliği temeline dayanacaktır” sözleriyle başlayan Paris şartında insan hakları, demokrasi ve hukuk devleti ilkeleri en önemli yeri tutmaktadır. Belgede ayrıca “Avrupa’da çatışma ve bölünme dönemi sona ermiştir. İlişkiler bundan böyle saygı ve işbirliği temeline dayanacaktır” Belgenin “Yeni bir demokrasi, Barış ve Birlik dönemi ve “Geleceğe Yönelik Tasarılar” adını taşıyan iki bölümde, “insan hakları, demokrasi ve hukuk devleti”, “ekonomik özgürlük ve sorumluluklar”, “üye devletlerarasında dostça ilişkiler”, “güvenlik”, “birlik”, “insani boyut”, “ekonomik işbirliği” gibi konulardaki ilkeler dile getirilmiş, bu ilkelerin yaşama geçirilmesi için belli mekanizmaların oluşturulması ön görülmüştür.3*
Buna göre yeni AGİK organları kuruldu. Bunlar kısaca:
1. AGİK Bakanlar Konseyi
2. Kıdemli Memurlar Komitesi
3. Çatışmaları Önleme Merkezi
4. Serbest Seçim Ofisi
5. AGİK Sekreteryası
6. AGİK Parlamenterler Asamblesi
Paris Zirvesi ve AKKA
NATO ve Varşova paktı üyesi 22 ülke ile yapılan görüşmeler sonucu ortaya çıkan AKKA bölgesel ve ulusal alanda kuvvet indirimlerini ön görmektedir.
Paris Zirvesin de ayrıca Avrupa Konvansiyonel Silahlı Kuvvetler Antlaşması (AKKA) imzalanmıştır. Bu antlaşma Türkiye’ye askeri, stratejik ve güvenlik açısından avantaj sağlayan bir antlaşmadır. Agit’in faaliyetleri içerisinde yer alan silahsızlanma konusu Türkiye’yi yakından ilgilendirmekte ve AKKA’nın uygulanması Türkiye için büyük önem taşımaktadır.
Paris Zirvesi ve Türkiye
Dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal tarafından imzalanan antlaşmada Türkiye’nin doğu ve güney doğu illerine sınır komşusu olan ülkeler Irak, İran ve Suriye AKKA’ya karşı olduğu için antlaşmada yer almamışlardır.2*
Helsinki Zirvesi:
Zirve öncesi Helsinki nihai senedi;
Soğuk savaş döneminde yaşanan gelişmeler iki bloğun Avrupa güvenliği konusunda görüşmelere başlamasına imkan tanımıştır. 30-31 Mayıs 1972 tarihlerinde Atlantik konseyi Bonn da yaptığı toplantıda Avrupa’da bir güvenlik ve işbirliği konferansı düzenlenmesi için çok taraflı görüşmelere başlama kararı aldı. Görüşmeler 22 Kasım 1972 tarihinde Helsinki’de başladı. AGİK resmi olarak 3 temmuz 1973 tarihinde Helsinki’de kuruldu ve 1 ağustos 1975 tarihinde 35 ülkenin devlet ve hükümet başkanları tarafından Helsinki nihai senedi imzalandı. Helsinki nihai senedi batı ile doğu bloğu ülkelerinin beklentilerine bir ölçüde cevap veren bir belgeydi.
Nihai senet 3 unsurdan oluşmaktadır.
1.unsur: Avrupa güvenlik sorunları ile ilgilidir.
2.unsur: Ekonomi, bilim ve çevre konularında işbirliğini içermektedir.
3.unsur: İnsani konularda işbirliği ile ilgilidir.(uluslararası örgütler)
Helsinki nihai senedi iki blok arasındaki yumuşamayı kurumsallaştıran ve taraflar arasında güven ortamı oluşmasına yönelik yapısıyla soğuk savaşın seyrini etkileyen önemli bir belgedir.4*
9 -10 Temmuz 1992 tarihlerine yapılan Helsinki zirvesi ve bu zirvede kabul edilen Helsinki belgesi soğuk savaşın sona ermesiyle ortaya çıkan belirsizlik ve yeni sorunlar karşısında AGİK’e “değişimin idaresi” görevini vermiştir. Zirve ile AGİK bir bölgesel düzenleme kuruluşu olmuştur. AGİK bölgesindeki ekonomik gerileme, sosyal gerilim, saldırgan milliyetçilik, hoşgörüsüzlük, ırkçılık ve etnik çatışmaların istikrarı tehdit ettiği vurgulanmıştır.
Helsinki Nihai Senedi'nin en dikkat çekici yönü, 35 imzacı devlet arasındaki ilişkilere rehberlik edecek 10 temel ilkenin ortaya konmasıdır.
AGİK'in anayasası sayılan 10 ilke şunlardır:
(1) Egemen eşitlik ve egemenliğe saygı,
(2) Kuvvet kullanmaktan veya kuvvet kullanma tehdidinden kaçınma,
(3) Sınırların ihlal edilmezliği,
(4) Devletlerin toprak bütünlüğünün korunması,
(5) Anlaşmazlıkların barışçı yollardan çözümü,
(6) içişlerine karışmama,
(7) İnsan hakları ve temel özgürlüklere saygı,
(8 ) Halkların eşit haklardan ve kendi kaderlerini tayin hakkından yararlanması,
(9) Devletlerarasında işbirliği,
(10)Uluslararası Hukuk'tan doğan yükümlülüklerin iyi niyetle yerine getirilmesi. 1*
Budapeşte Zirvesi:
5-6 Aralık 1994 tarihlerindeki Budapeşte zirvesinin en önemli özelliği zirvede AGİK’in AGİT adını almasıdır. Adının ‘organizasyon’ olarak değiştirilmesinin nedeni, AGİT’in 21.yüzyılın zorluklarıyla mücadelede önemli bir rol oynamadaki kararlılığını göstermektir.Bu zirvede Helsinki zirvesinde olduğu gibi AGİT bölgesinde yeni çatışmaların ortaya çıktığı, saldırgan milliyetçiliğin, ırkçılığın ve etnik temelli gerilimlerin varlığına dikkat çekilmektedir.3*
Lizbon Zirvesi:
2-3 Aralık tarihlerinde AGİT Lizbon zirvesi düzenlenmiş ve burada ortak Avrupa güvenliği ve AGİT’in oynayacağı rol, güvenliğin bölünmezliği terörizm başta olmak üzere ortaya çıkan yeni tehdit ve risklere karşı ortak mücadele gereği ele alınmıştır. Bu zirvede Dağlık Karabağ, Çeçenistan, Bosna Hersek ve Kosova gibi AGİT’in gündeminde olan bölgesel sorunlarda tartışılmıştır.3*
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://www.uiforum.tk
bertug
Yönetici
Yönetici
avatar

Erkek
Mesaj Sayısı : 107
Nerden : Balıkesir
Lakap : berkut
Kayıt tarihi : 12/03/08

MesajKonu: Geri: Uluslararası Örgütler - AGİT (Perihan CELLAT)   14/4/2008, 20:25

İstanbul Zirvesi:
18-21 Kasım 1999 tarihlerinde yapılmıştır. Zirvede İstanbul Deklarasyonu ve Avrupa Güvenlik Şartı imzalanmıştır. Deklarasyonda; Kosova, Bosna Hersek ve Makedonya’daki duruma dikkat çekilmiştir. Agit normlarına uyulmasının gerekli olduğu sivillerin karşı karşıya olduğu zor şartların düzeltilmesi için uluslararası kuruluşların insani yardım sağlamasına yönelik uygun şartların oluşturulması gerektiği belirtilmiştir.3*,1*
Avrupa güvenlik şartında katılımcı ülkeler altı önemli karar almışlardır:
1)Agit ile diğer uluslararası örgütler ve kuruluşlar arasında işbirliğini geliştirmek için güvenlik alanında işbirliği platformu oluşturulacaktır.
2)Agit’in barışı koruma operasyonlarındaki rolünün geliştirilmesi sağlanacak ve böylece teşkilatın güvenliğe kapsamlı olarak yaklaştığına vurgu yapılacaktır.
3)Acil uzman yardımı ve işbirliği takımlarının ekiplerinin kurulması sağlanacaktır. Personel’in ihtiyaç duyulan yerlere ve geniş çaplı sivil saha operasyonlarına hızla yerleştirilmesi sağlanacaktır.
4)Agit’in polisiye görevleri yerine getirebilecek kabiliyete kavuşturulması sağlanacaktır.
5)Agit’in saha operasyonlarının planlanması ve kuvvetlerin yerleştirilmesi için bir operasyon merkezi kurulacaktır.
6)Agit içerisinde danışma mekanizmasını geliştirmek için sürekli komite bünyesinde bir hazırlık komitesi kurulacaktır. 3*
AGİT’İN YAPISI VE KURUMLARI
.
Agit özel bir statüye tabidir. Agit kararları yasal açıdan olmasa da politik açıdan bağlayıcıdır. Agit’in diğer uluslar arası örgütler gibi karar verme organları yönetim merkezi ve kurumları sürekli çalışan kadrosu, düzenli mali kaynağı ve belirli bölgelerde ofisleri vardır.
AGİT devletlerarasında danışma ve müzakere forumu olarak geleneksel rolüne devam etmekte ve devletleri bağlayıcı yeni kararlar ve yükümlülükler getirmeyi amaçlamaktadır. Bunu AGİT’in siyasi kanadı yapabileceğinden Devlet ve Hükümet Başkanları düzenli olarak zirve toplantılarında bir araya gelmekte ve AGİT bölgesindeki durumu değerlendirmektedirler. AGİT’in ana karar alma yetkisine sahip organı Dışişleri Bakanlarından oluşan Bakanlar Konseyi’dir. Yüksek düzeyde diplomatlardan oluşan Kıdemli Konsey ise belirlenen politikaların uygulanabilmesi müzakere etmek için toplanmaktadır. Günlük işler de Daimi Konsey tarafından yürütülmektedir.4*

Bakanlar Konseyi:
Üye devletlerin Dışişleri Bakanlarından oluşan Konsey, siyasi istişarelerde bulunmak ve AGİT’e ilişkin konularda gerekli kararları almak üzere, yılda en az bir kez toplanmaktadır. Konseyin toplantılarına ev sahipliği yapan ülkenin temsilcisi başkanlık etmektedir.
Daimi Konsey:
AGİT dönem başkanına bağlı olarak AGİT’in günlük işlevsel görevlerinden sorumludur. Daimi Konsey siyasi danışma ve tüm AGİT meselelerinde karar alma yetkisine sahip bir organdır. Haftada bir kez toplanır.

Yüksek Konsey:
Konsey, AGİT faaliyetlerini gözden geçirmek, idare etmek ve koordinasyonunu sağlamaktan sorumludur. Genel politika ve bütçe hazırlamak üzere Budapeşte Zirvesinde oluşturulmuştur. Üye ülkelerin siyasi direktörleri düzeyinde temsil edildikleri Konsey yılda en az iki kez toplanmakta bir kez de ekonomik forum olarak bir araya gelmektedir.

Güvenlik ve İşbirliği Forumu:
Güvenlik İşbirliği Forumu Avrupa’da güvenlik ve işbirliğinin kuvvetlendirilmesini amaçlayan somut önlemleri ele alır. Silahların kontrolü, silahsızlanma ve güvenlik artırıcı müzakereleri yürütmek; güvenlikle ilgili meselelerde düzenli danışmalarda bulunmak ve yoğun işbirliğini sağlamak; çatışma riskini azaltıcı çalışmalar yapmak ana görevleridir. Haftada bir kez toplanır.3*
Agit’in işlevsel yapı ve kurumları ise şunlardır:
AGİT’in kurumsallaştırılmasına yönelik olarak 1992 Helsinki Zirvesi ile AGİT Sekretaryası, “Milli Azınlıklar Yüksek Komiserliği, Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi” gibi “AGİT Kurumları” oluşturulmuştur. Söz konusu kurumlar arasına 1996 yılında Lizbon’da yapılan Zirve toplantısında alınan karar çerçevesinde, “Medya Özel Temsilciliği” de katılmıştır. Ayrıca, 1992 Helsinki Zirvesinde münhasıran güvenlik konularını görüşmek ve Güven ve Güvenlik Arttırıcı Tedbirler geliştirmek üzere, Daimî Konseyden bağımsız ancak paralel bir yapı olan Avrupa Güvenlik İş birliği Forumu (AGİF) kurulmuştur.

BAŞKAN:Görevdeki başkan yürütmeden ve Agit aktivitelerinin koordinasyonundan sorumludur. Başkanlık süresi 1 yıldır ve üye devletlerin dışişleri bakanlarından oluşur. Troika adı verilen bir sistemle başkana bir önceki ve sonraki başkanlar eşlik eder.

GENEL SEKRETER VE SEKRETERYA: Genel sekreter başkanın temsilcisidir. Sekretarya dahil Agit yapıları ve operasyonlarının yönetimiyle görevlidir. Agit toplantılarının hazırlanmasında başkanla birlikte çalışır. Agit kararlarının uygulanmasını garanti eder. Diğer uluslar arası kuruluşlarla temaslarda bulunur. Genel sekreter bakanlar konseyi tarafından 3 yıllık bir süre için atanır.
Agit sekretaryası şu yapılardan oluşur: genel sekreter ofisi,çatışma önleme merkezi, destek hizmetleri, bütçe bölümü.
Agit içerisinde ayrıca demokratik kurumlar ve insan hakları ofisi, medyanın özgürlüğü temsilcisi, Agit parlamenterler asamblesi, hakemli ve uzlaştırma mahkemesi bulunmaktadır.3*
Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Bürosu:
Büro, Merkezi ve Doğu Avrupa ülkelerinde serbest seçimlerin gerçekleştirilmesi, insani boyut izleme toplantıları düzenlemek, insani boyut kapsamına giren tüm konularda toplantı ve seminerler organize etmek, katılımcı devletler ve Hükümetler dışı örgütlerle sürekli temaslarda bulunmak, insani boyut alanında bilgi değişimi sağlamak, yeni katılımcı devletlerin demokratik kurumlarını oluşturmaları için gerekli yardım ve eğitim hizmetini vermek veya katılımcı devletlerin bu alanlarda çabalarının eşgüdümünü sağlamakla görevlidir. 1*
AGİT Misyonları:“Önleyici Diplomasi” olarak tabir edilen Çatışmaların önlenmesi/buhran yönetimi araçlarından birisi AGİT misyonlarıdır. Misyonlar bölgesel ihtilaflara taraf ülkelerin bir araya
Getirilmesini sağlamaktadır.
Makedonya, Gürcistan, Estonya, Letonya, Tacikistan, Moldova, Ukrayna, Bosna-Hersek, Hırvatistan ve Çeçenistan’da AGİT misyonları bulunmaktadır.
AGİT Parlamenter Asamblesi:
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Parlamenter Asamblesi kurulması 2-3 Nisan tarihleri arasında düzenlenen Madrid Konferansı Nihai Metninde yer almıştır. Madrid Nihai Belgesinin kararları çerçevesinde 3-5 Temmuz 1992 tarihlerinde Budapeşte’de düzenlenen 1. Genel Kurul toplantısıyla AGİT Parlamenter Asamblesi faaliyetlerine başlamıştır.
AGİT Parlamenter Asamblesi 56 ülkeden 320 üyeden oluşmaktadır. Türkiye Asamble’de 8 üye ile temsil edilmektedir.
AGİT Parlamenter Asamblesi’nin organları; tüm üyelerin katılımı ile toplanan genel kurul; Asamble Başkanı, Asamble başkan yardımcıları, Heyet başkanları, komite başkanlarından oluşan Daimi Komite ve Asamble başkanı ve başkan yardımcılarından oluşan Büro’dur. Bunların dışında AGİT’in 3 boyutuna ilişkin meseleleri izleyen üç komitesi bulunmaktadır.

1. Komite;
Siyasi İşler ve Güvenlik Komitesi
2. Komite; Ekonomik İşler, Bilim, Çevre ve Teknoloji Komitesi
3. Komite; Demokrasi, İnsan hakları ve İnsani Sorunlar Komitesi
Genel kurul ile komitelerde kararlar çoğunlukla, Daimi Komitede ise Konsensüs-1 (oybirliği-1) ile alınmaktadır.
AGİT Parlamenter Asamblesi, bir AGİT organı ya da kurumu değildir. AGİT kurumları ile AGİT Parlamenter Asamblesi arasındaki ilişkilerin modaliteleri henüz saptanmamıştır. AGİT dönem başkanı Asamble toplantılarında AGİT’in faaliyetleri hakkında bilgi vermekte, parlamenterlerin sorularını yanıtlamakta ve olabilecek görüşleri Bakanlar Konseyi’ne iletmek üzere not etmektedir. AGİT Parlamenter Asamblesi Başkanı ve Genel Sekreteri AGİT organları toplantılarına katılarak Asamble faaliyetleri hakkında bilgi vermekte ve muhtelif konulara ilişkin görüşlerini dile getirmektedirler.
1994 Budapeşte Zirvesinde kabul edilen Budapeşte Belgesinde AGİT Dönem Başkanının, AGİT Parlamenter Asamblesi ile yakın temas ve aktif diyaloğa devam edeceği, Asamblenin tavsiyelerini Konseyin dikkatine sunacağı ve AGİT’in faaliyetleri hakkında da Asamble’yi bilgilendireceği belirtilmektedir.
AGİT Parlamenter Asamblesi, son yıllarda özellikle AGİT’e yeni katılan devletlerde seçimlerin izlenmesi ve insan hakları uygulamaları konularında aktif bir tutum izlemiştir.4*,3*

AGİT’İN ARAÇLARI
Agit belirtilen kurumsal çerçevesi içerisinde görevlerini yerine getirirken kullandığı bazı araçlar vardır. Bunlar: gerçekleri bulma ve raportör misyonları, misyonlar ve diğer saha faaliyetleri, ofisteki başkanın kişisel temsilcileri, ad hoc yönlendirme grupları, çatışmaların barışçı yollardan çözümü mekanizmaları ve barışı koruma operasyonlarıdır.
Gerçekleri bulma ve raportör misyonları: Agit’e katılan ülkelerden uzmanların inceleme yapmak ve Agit karar verme organlarına tavsiyelerde bulunmak için yaptıkları kısa ziyaretlerdir.
Misyonlar ve saha faaliyetleri ise: Agit’in uzun vadeli çatışmaların önlenmesi kriz yönetimi, çatışmaya çözüm bulunması, çatışma sonrası iyileştirme çalışmalarındaki temel aracıdır.
Ofisteki başkanın özel temsilcileri: başkana kriz veya çatışma durumlarında yardımcı olurlar.
Ad Hoc yönlendirme gurupları: belirli spesifik görevlerde ofisteki başkana yardımcı olmak amacıyla sınırlı sayıdaki katılımcı ülkelerden oluşturulur.
Barışı koruma operasyonları ise: Agit’in çatışmaları önleme ve kriz yönetiminde etkisini arttıran önemli bir araçtır.4*
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://www.uiforum.tk
bertug
Yönetici
Yönetici
avatar

Erkek
Mesaj Sayısı : 107
Nerden : Balıkesir
Lakap : berkut
Kayıt tarihi : 12/03/08

MesajKonu: Geri: Uluslararası Örgütler - AGİT (Perihan CELLAT)   14/4/2008, 20:25

TÜRKİYE VE AGİT
Türkiye, AGİT'e büyük bir önem atfetmektedir. AGİK ten AGİT e uzanan süreçte teşkilatın kuruluşundan itibaren rol oynayan bir ülkedir. Türkiye en başından beri AGİT sürecine aktif olarak katılmış ve AGİT ilkelerini desteklemiştir. Teşkilat, AGİT bölgesinde güvenlik ve istikrarı arttırmak ve üye ülkelerin çıkarlarını korumak amacıyla yeni güvenlik düzeni açısından bir çerçeve sağlamıştır. 3*
Özellikle soğuk savaşın sona ermesiyle birlikte teşkilatın daha fazla aktif olduğu Kafkasya, balkanlar ve orta Asya ya uzanan topraklarda Türkiye’nin etkili olması Agit içerisindeki rolüne de yansımıştır. Agit üyelerinin önemli bir bölümüyle tarihi kültürel ve dil bağları bulunan Türkiye çatışmaların önlenmesi güven ve güvenlik arttırıcı önlemlerin alınması ve barışı koruma operasyonlarında aktif rol oynamakta ve diğer Agit üyeleriyle işbirliği yapmaktadır.
Başlangıçta AGİT'in Doğu ve Batı Bloklarının Avrupa güvenliğini etkileyen konuları görüştüğü bir forum olması planlanmıştır. 1 Ağustos 1975'te Helsinki Nihai Senedinin imzalanması ile birlikte Doğu-Batı ilişkilerinin normale dönmesi bakımından ümit ve iyimserliğin hakim olduğu bir dönem başlamıştır.
Nihai Senet, savaş sonrası dönemde ilişkilerin barışçı dönüşümüne, Doğu ve Batı arasındaki karşıtlıkların ve bölünmelerin tedricen azalmasına ve bloklar arası iş birliği temelleri atılmasına olanak veren bir süreç başlatmıştır. Bunun yanı sıra Nihai Senet, Doğu-Batı ilişkilerine insan hakları ve temel özgürlükler kavramını sokmuş ve bu kavramları katılımcı ülkeler için meşru ilgi alanı haline getirmiştir.
1990 Paris Şartının imzalanmasından bu yana yeni tehditler ve çatışma noktaları ile başa çıkabilmek düşüncesiyle AGİT'in rolü ve yapısı tedrici bir değişim göstermiştir. Bugün AGİT Viyana'da bulunan Daimî Konsey de dahil, kurumları sayesinde güvenliğin tüm yönleri bakımından sürekli bir diyalog ortamı sağlamaktadır. Bu kurumların AGİT alanında barış ve güvenliğin arttırılmasına ve AGİT'in çatışma önleme ve kriz yönetimi yeteneğine önemli katkıları olmaktadır.
Helsinki Nihai Senedinin ilkeleri deneme dönemini başarıyla geçirmiştir. Bu ilkeler bir bütün olarak korunmalı ve bunlara saygı gösterilmelidir. AGİT ilkelerinin öncelikli bir önemi haiz olduğu, eşit ve istisnasızca uygulanacağı ve her bir ilkenin diğerleri dikkate alınarak yorumlanabileceği Budapeşte Zirvesinde yinelenmiştir. En başından beri bu ilkeleri destekleyen Türkiye AGİT bölgesinde güvenlik ve istikrarın AGİT yükümlülüklerinin tam olarak uygulanması sayesinde arttırılacağına inanmaktadır.
Diğer AGİT üyeleri gibi, Türkiye de insan hakları alanında üstlenilmiş yükümlülüklerin tüm üye ülkeler için ortak ilgi odağı olduğunun bilincindedir. Diğer yandan, AGİT üyelerinin saldırgan milliyetçilik, ırkçılık, yabancı düşmanlığı ve terörizm de dahil tüm çatışma noktalarını ve insan hakları ihlallerine dikkat sarf etmeleri gereklidir. Türkiye AGİT'e atfettiği önem çerçevesinde, 1996 Lizbon Zirvesinde bir sonraki AGİT Zirvesine ev sahipliği yapmak için aday olmuş ve 2-3 Aralık 1998'de Oslo'da yapılan Bakanlar Konseyi kararı uyarınca, yüzyılın son AGİT Zirvesi 54 AGİT Devlet veya Hükümet Başkanının katılımıyla 18-19 Kasım 1999 tarihlerinde İstanbul'da büyük bir başarıyla yapılmıştır.
Tüm üye ülkelerce imzalanan İstanbul Şartı, 21’inci yüzyıl Avrupa’sı için bir güvenlik modeli oluşturmuştur. Şart, üye ülkeler arasında iş birliğine dayalı ilişkiler ve daha güvenli bir AGİT alanı yaratılması için rehber oluşturmuştur. Şart ayrıca, barış, istikrar ve özgürlüğün hüküm sürdüğü serbest, demokratik ve daha fazla bütünleşmiş bir AGİT alanı yaratılması açısından sağlam bir teminat niteliğindedir.
Ayrıca, AGİT 21’inci Yüzyıl Stratejisinin daha kapsamlı güvenlik politikaları geliştirmeyi öngören yaklaşımının, ülkemizin güvenlik ihtiyaçlarını sağlamada katkılar yapacağı değerlendirilmektedir.3*,1*
AGİT VE GÜVENLİK
AGİT en geniş katılımlı bölgesel güvenlik teşkilatı olarak barış ve güvenlik teşkilatı olarak barış ve güvenliğin sağlanmasında önemli bir rol oynamaktadır. AGİT konvansiyonel silahların kontrolü konusunda da önemli bir platform konumundadır.AGİT in kapsamlı bir güvenlik örgütü olduğunun en önemli göstergesi AGİT in erken uyarıdan çatışmanın önlenmesine ve çatışma sonrası uyumlaştırmaya kadar çok geniş bir çerçevede görev yapmasıdır.
Anlaşmazlıklarda önleyici diplomasi ve insan hakları ile ilgili izleme görevi yürüten AGİT in aktif bir şekilde rol aldığı çatışma noktaları şunlardır: Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki dağlık Karabağ çatışmasının önlenmesi ve barış süreci Abhazya ve güney osetya da insan hakları durumunun izlenmesi Ukrayna da kırımla ilgili olarak diyaloğu geliştirme çabasında bulunmuştur. Bosna, Kosova, sancak ve voyvodina da da çalışmalar yapılmaktadır. AGİT çok geniş bir coğrafyada faaliyet gösteren bir teşkilattır. Kegley eğer bir ortak ev varsa orası AGİT’ tir. söyleminde bulunmuştur.
AGİT’in geniş bir coğrafyada ve en önemli noktalarda yaptığı işlere rağmen pek çok yetersizlikleri de bulunmaktadır. En önemlisi AGİT in kendi silahlı kuvvetlerinin olmaması ve ekonomik yaptırımlar uygulayamaması onu diğer örgütlerle işbirliği yapmaya zorlamaktadır. Özellikle Bosna da AGİT in yetersizliği açıkça ortaya çıkmıştır.
Bazı yetersizliklerinin de bulunmasına rağmen AGİT gibi kuruluşların varlığı uluslar arası ilişkilerde güvenlik kaygılarını azaltmakta ve devletlerin karar verme sürecindeki tek aktör olma konumuna bir meydan okuma niteliği göstermektedirler.4*
SONUÇ
AGİT’in yetersizliklerine ve soğuk savaş dönemi sonrası ortaya çıkan bölgesel krizlerde etkili olmamasına rağmen gerilimlerin azaltılması ve çatışma sonrasında oynadığı rol ile önemli aşamalar kaydetmiştir. Sınırlı başarı her zaman tam bir başarısızlıktan daha tercih edilir bir durumdur.
AGİT in en önemli yetersizliği bir güvenlik örgütü olarak kendisine ait bir askeri gücünün bulunmamasıdır. Bu durum AGİT i başka uluslar arası örgütlerle işbirliğine zorlamaktadır. AGİT in demokrasi ve insan haklarının geliştirilmesi ve korunması konusuna çatışmaların durdurulmasından daha çok ağırlık vermesinin nedeni de budur. Agit için en önemli metot önleyici diplomasidir. Devletlerin uluslar arası sistemde başat aktörler olmaya devam ettiği bir ortamda AGİT gibi bir güvenlik teşkilatının başarılı olabilmesi ancak esnek bir yapılanmaya sahip olması ve katılımcı ülkelerin AGİT in ilkelerini benimsemesiyle mümkündür. Bu noktada AGİT in başarısı açısından eski doğu bloğu ülkelerinde demokrasi ve insan haklarının geliştirilmesi için harcanan çabalar büyük önem taşımıştır ve taşımaya devam etmektedir.4*
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://www.uiforum.tk
Sponsored content




MesajKonu: Geri: Uluslararası Örgütler - AGİT (Perihan CELLAT)   

Sayfa başına dön Aşağa gitmek
 
Uluslararası Örgütler - AGİT (Perihan CELLAT)
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
 :: Uluslararası İlişkiler :: Ödev Paylaşımı-
Buraya geçin: